العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
430
شرح كشف المراد ( فارسى )
و معناى اثباتى دارد و ديگرى ما كه معناى نفيى دارد آنگاه پس از تركيب شك مىكنيم كه آيا بازهم به همان معنى قبلى باقى است يا خير استصحاب مىكنيم بقاء آن را [ البته استصحاب عند القدماء دليل عقلى بوده ] آنگاه چند صورت متصور است : الف : هر كدام از دو لفظ انّ و ما بر يك معنا حمل شوند يعنى هر دو اثباتى باشند يا هر دو نفيى اين احتمال صحيح نيست . ب : بخش اثباتى را حمل كنيم بر كسانى كه در آيه مذكور نيستند و بخش سلبى را حمل كنيم بر مذكورين در آيه و معناى آيه اين باشد كه غير خدا و رسول و دارنده اوصاف مذكوره در آيه ولىّ شما هستند ولى خدا و رسول و واجدين آن اوصاف ولى شما نيستند اين معنا را احدى نگفته . ج : به عكس فرض قبل عمل كنيم يعنى بخش اثباتى را حمل كنيم بر مذكورين در آيه و بخش سلبى را بر غير مذكورين كه معناى آيه اين است كه خدا و رسول و دارندگان آن وصف ولى شما هستند ولى غير از اينها ولى شما نيستند و معناى حصر هم همين است . 2 - كلمهء ولى در آيه به معناى اولى به تصرف بودن است يعنى خدا و رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلم ) و واجدين آن اوصاف از خود شما نسبت به مال و جان شما سزاوارترند و اولى به تصرفند و دليل بر اين معنا همانا استعمالات اهل لغت است عرب مىگويد : السلطان ولى من لا ولى له يعنى سرپرست و يا مىگويد : ولى الدم يعنى كسى كه اولويّت دارد به اين مقتول و مسئول است و سرپرستى دارد و يا ولىّ ميت به همين معنا است و يا در حديث داريم : كه ايما امرأة نكحت به غير اذن وليها فنكاحها باطل بازهم ولىّ مرئه يعنى پدر و جدّ پدرى او كه شرعا ولايت و سرپرستى او را به عهده دارد . 3 - مراد از الذين آمنوا . . . همهء مؤمنين نيستند بلكه بعض المؤمنين